Pokazywanie postów oznaczonych etykietą rzadkie imiona. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą rzadkie imiona. Pokaż wszystkie posty

piątek, 16 stycznia 2026

PORY ROKU W PRZYSŁOWIACH



   Luty powinien być moi ulubionym miesiącem ze względu na urodziny.  Zastanawiałam się czy gdybym urodziła się w maju, czyli po 9 miesiącach, moje życie byłoby takie samo? Nigdy nie zapytałam matki, czy imiona dla córek wybrała wcześniej. Ja mam majowe imię, świętuję 23-go, a moja starsza siostra(też wcześniak) 6 września, bo wtedy powinna się urodzić. 

   Nie interesowałam się nigdy astrologią i tym, co wpływa na nasze życie, że jest ono takie, a nie inne. Nie wierzę we wróżby, tarota i inne tego typu rzeczy. Pewnego razu, jeden mężczyzna, zafascynowany wahadełkiem, skierował je na mój brzuch i powiedział „coś z pani brzuchem jest nie tak”. Przyjęłam tę informację z lekkim uśmiechem, ale po powrocie do domu, udałam się do lekarza. Okazało się, że jestem w ciąży. 

   Podchodzę poważnie do przysłów, które „są mądrością narodów”. Zostały stworzone przez ludzi, którzy obserwując przyrodę, zjawiska w niej występujące, opisywali je właśnie za pomocą porzekadeł. Myśląc nad tym postem, chciałam dać 28 przysłów na każdy dzień lutego. Moglibyśmy patrzeć, czy owe przepowiednie się sprawdzają. Jednak w czasie czytania, doszłam do wniosku, że przypiszę każdemu miesiącowi jakieś powiedzonko. W nich występują: deszcz, woda, słońce, upał, mróz. Zdarzają się burze, grzmoty i wiatry. W każdym miesiącu można znaleźć też świętych, którzy patronują konkretnym dniom, ale bywają także zwykli ludzie. Mnie najbardziej zaciekawili Ci, o oryginalnych imionach, bo to zawsze był mój konik. Niektóre z nich automatycznie kojarzyły mi się z literaturą.

   Po bardzo długim wstępie, wypada przejść do sedna.


Wiosna panna, lato matka, jesień wdowa, zima macocha.

Zimę uśmierza wiosna, wiosnę lato niszczy. W zimie piecze - w lecie ciecze, a co zima przychłodzi - lato wynagrodzi. Zima starym dokucza, a młodych naucza.

W lutym aura burzliwa - wiosna rychliwa. 

Gdy choinka tonie w wodzie, jajko toczy się po lodzie. 

Gdy zbyt długo jesień trzyma, nagle przyjdzie zima. 

Ze świętą Małgorzatą zaczyna się lato.


   Większość miesięcy ma powyżej setki podanych porzekadeł. Bardzo skromnie prezentują się Październik(50), Styczeń (70), Lipiec (94). Wszystkie zawarte w poście przysłowia zaczerpnięto ze strony wyczytaj.pl.


KALENDARZ CAŁOROCZNY

STYCZEŃ -Kiedy styczeń najostrzejszy, tedy roczek najpłodniejszy.

LUTY -Luty najmniejszy, lecz najdokuczniejszy.

MARZEC - Suchy marzec, mokry maj, będzie żytko jako gaj.

KWIECIEŃ -Kiedy w kwietniu słonko grzeje, wtedy chłop nie zubożeje.

MAJ - Gdy kukułka kuka w maju, spodziewaj się urodzaju.

CZERWIEC-Gdy w czerwcu często pada to w lipcu upały nie lada.

LIPIEC -Miesiąc lipiec musi przypiec i ostatki mąki wypiec.

SIERPIEŃ -Gdy na początku sierpnia skwar trzyma, to nieostra bywa zima.

WRZESIEŃ -Wrześniowa słota, miarka deszczu, korzec błota.

PAŹDZIERNIK -W krótkie dzionki października, wszystko z pola, sadu znika.

LISTOPAD -Jaka pogoda listopadowa, taka i marcowa.

GRUDZIEŃ -Jaki pierwszy dzień miesiąca, taki będzie aż do końca.

   W przysłowiach występują imiona zarówno pospolite jak i te rzadkie, a niektóre już nie używane.

Na Świętego Albina rzadka u ludzi mina, bo post się zaczyna.(jeden z bohaterów „Ślubów panieńskich A. Fredry).

 Dzień świętego Alojzego przyczynia wina dobrego.(mechaniczny chłopiec z „Akademii Pana Kleksa” J. Brzechwa).

Święty Ambroży zimy przysporzy.( Pan Kleks,  główny bohater „Akademii Pana Kleksa”). 

Gdy Amelia pogodna, będzie jesień dorodna. 

Choć dziś Anastazy, pal w piecu dwa razy. 

Na Świętego Augustyna orka dobrze się poczyna. 

Jak po Benedykcie ciepło, to i w lecie będzie piekło. ;Benedykt groch w polu sieje, Wojciech (23.04) do owsa się śmieje,.; Benedykta Bożą mocą, dzionek już się równa z nocą. (Korczyński, bohater „Nad Niemnem” E. Orzeszkowej”).  

Pankracy, Serwacy i Bonifacy dla drzew wielcy nieboracy.(stary kot z dobranocki „Przygody kota Filemona” autorzy: M. Nejman, S.Grabowski). 

Kiedy na świętą Cecylię grzmi, rolnik o dobrym roku śni.; Święto Cecylii jesień nam umili.(żona Jana, protoplasty rodu Bohatyrowiczów w „Nad Niemnem”). 

Od Cypriana aż do Jana (Kapistrana 27.03), gdy pogoda zakichana, to od Jana do Jerzego (23.04) ciągle jeszcze nic nowego, a gdy Jerzy się rozśmieje (rozpogodzi), to za kilka dni znów leje.(Cyprian Kamil Norwid-poeta romantyczny, autor wiersza „Fortepian Chopina”). 

Na Świętego Donata idź po pracę do brata. 

Jeśli deszcz na Eliasza to zgnoi się pasza. 

Jeśli da śnieg Eugenii, to się zima przemieni.(„Eugenia Grandet”,powieść H.Balzaka).

Deszcz w świętego Floriana, skrzynia groszem napchana. 

Kiedy na święty Gaweł słota będzie w lecie dużo błota.("Paweł i Gaweł” wierszowana bajka A. Fredry).

Gerard czasem wróży na to, że z nim przyjdzie drugie lato. Na Gerarda, gdy sucho, zima będzie z pluchą. 

Gdy na Gertrudy zjawią się bociany, to wiosna już rychło nastanie.(z niem. Gerda, bohaterka „Królowej śniegu” J.ch.Andersena). 

Na świętego Gerwazego jest w ogrodzie coś pięknego (Rębajło, postać z „Pana Tadeusza” A.Mickiewicza). 

W Świętej Halszki dzionek nuci już skowronek. 

Hilary zapowiada, jaka pogoda w Wielkanoc przypada.(bohater wiersza J. Tuwima „Pan Hilary”). 

Święty Idzi wiedzie wrzesień, wnet nadejdzie dżdżysta jesień. 

Na Izydora pusta komora. Na świętego Izydora często bywa chłodna pora.; Święty Izydor wołkami orze, a kto go prosi, to mu pomoże. 

Jak już dzień przyjdzie świętego Szymona i Judy, już to zegnać należy z pól bydło do budy. 

Na Świętego Justyna siew się w polu zaczyna. 

Od świętej Klary są już ładne dary.(bohaterka „Ślubów panieńskich"). 

Święty Kajetanie, strzeż od deszczu sprzątanie.(T.K. Węgierski, poeta oświeceniowy, autor „Bajek”). 

Gdy Kleofas we mgle chodzi, mokrą zimę zwykle zrodzi.(Ogiński, kompozytor, autor melodii hymnu narodowego). 

Na Świętą Kondę wyrzuć już bondę (zimowe okrycie). 

Mamert i Pankracy ( 12.05) mrozem kwiat poznaczy.(M.Stankiewicz bohater książki O.Borchardta „Znaczy kapitan”). 

Jeśli Maurycy ma jasne lice, to przyprowadzi wnet nawałnicę.; Maurycy jak się śmieje (jest pogodnie), wiater rychło powieje.(A.Beniowski, bohater poematu J.Słowackiego „Beniowski”). 

Norbert, Robert, Medard to bracia młodzi, spodziewajcie się powodzi.; 

Pogoda na Nikodema - cały miesiąc deszczu nie ma.(bohater „Kariera Nikodema Dyzmy” T.Dołegi Mostowicza). 

Co Marek zagrzeje, Pankracy (12.05) wywieje.(pies w dobranocce „Piątek z Pankracym”). 

Jak deszcz na świętego Prokopa, to zgnije niejedna kopa. 

Na święty Protazy każdy się poparzy. Jeśli na świętego Prota(11września) jest pogoda albo słota, to na świętego Hieronima (30.09) deszczyk jest, albo go ni ma.(P.Brzechalski, sługa sędziego Soplicy w „Panu Tadeuszu”). 

Święta Regina mgły rozpina. 

Na święty Roch w stodole groch.; Na święty Roch, jaki dzień, taka noc.(Kowalski, postać z „Potopu” H.Sienkiewicza). 

Gdy w Ruperta niebo jasne będzie, w lipcu takiż czas pogody wszędzie.(forma imienia Robert; serial Rupert Bear” na podstawie komiksu Mary Tourtel). Gdy w Ruprechta jasno, ponoć w czerwcu krasno. 

Od świętej Salomei zima jest w nadziei.(matka J.Słowackiego, autora dramatu „Sen srebrny Salomei”).

 Gdy na Marka pot ocierasz, tak na Serwacego (13.05) kożuch wdziewasz. Gdy słoneczko przed Serwacym (13.05) ciepło już dogrzewa, po Serwacym szron pokryje i kwiaty i drzewa. 

Święty Szczepan zapowiada jaka pogoda w styczniu wypada. Jaka pogoda w Szczepana panuje, taka na luty nam się szykuje.(Twardoch, pisarz, autor „Morfiny”). 

Pogoda listopadowa taka jak Tytusowa (04.01)(bohater(małpa człekokształtna) serii komiksów „Tytus, Tomek i A'Tomek”, autorstwa H.J.Chmielewskiego). 

Kto sieje jęczmień na Urbana, będzie pił piwo ze dzbana. 

Jak Walenty nie poleje, to na wiosnę masz nadzieję. 

Gdy na Wawrzyńca orzechy obrodzą, to w zimie mrozy dogodzą.; Gdy do Wawrzyńca słota trzyma, do Gromnic (02.02) lekka zima. 

Chociaż Św. Wincenty, jednak szczypie mróz w pięty.(Pol, poeta, geograf, krajoznawca, autor „Pieśni Janusza”). 

Kto sieje tatarkę na Antka i Wita, to mu pięknie powschodzi i zakwita(Stwosz, niem. rzeźbiarz, twórca Ołtarza w Kościele Mariackim w Krakowie).


Na zakończenie kilka przysłów, które mnie rozbawiły;


1.Gabrielu, przyjacielu, nie mroź nas, łysych jest wielu ;

2.Dzisiaj po Walentym, kto nie kocha ten przeklęty.

3.Lepsza Kaśka spracowana, niż Anulka wychuchana.

4. Mądra Kaśka, ale sobie: jeszcze pół garnka ma, a już skrobie.

5.Wtedy Kaśkę za mąż dają, jak się o nią pytają.

;6.W dzień świętego Szczepana rzucają owsem w kapłana.

7.Święta Katarzyna śmiechem, święty Andrzej grzechem.

8.Szczęśliwy, kto na Annę wyszuka sobie pannę.

9.Po świętej Łucji i kot na marchew mruczy.;

10.Czy rok był suchy, czy było błoto, nigdy w Sylwestra nie będzie padało złoto.

11.W dzień świętej Reginy wabią chłopaków dziewczyny.

12.Gust kobiety, łaska pańska i marcowa pogoda zawsze niestałe.

13.Kiedy starzec chory w marcu, będzie zdrów, lecz gdy baba w maju słaba, pacierz zmów.


   Nie tak dawno napisałam, że blogerzy nie lubią długich postów, a dziś znów funduję litanię. Mam jednak nadzieję, że będzie Wam się szybko i miło czytało. Chętnie w komentarzach zobaczę, jakie są wasze ulubione porzekadła dotyczące pór roku lub miesięcy. Jeżeli macie skojarzenia jakiegoś podanego przeze mnie imienia z dziełem literackim, to też z przyjemnością się o tym dowiem.





wtorek, 16 stycznia 2018

IMIĘ PRAWDĘ CI POWIE

   Zastanawialiście się kiedyś nad swoim imieniem? Dlaczego rodzice wybrali właśnie takie, czym się kierowali:tradycją rodzinną, pochodzeniem imienia lub cechami, które mu przypisywano, a może modą?
  Nigdy nie pytałam rodziców dlaczego noszę takie imię. Wiem tylko, że drugie Maria nadano mi w szpitalu, bo obawiano się, że jako wcześniak mogę nie przeżyć i ochrzczono mnie „nieformalnie” nadając najpopularniejsze chyba imię żeńskie. Nie czytałam też informacji na temat jego pochodzenia, nie interesowały mnie cechy jakie są mu przypisywane.
   Moja matka była wielką wielbicielką imion rzadkich. Zauroczona imieniem Aldona namówiła swoją młodszą siostrę,by swej jedynaczce właśnie je nadała. Gdy urodziła się moja siostrzenica, to na drugie otrzymała Kinga. Gdybym ja urodziła córkę, to z wielką dozą prawdopodobieństwa nosiłaby imię Dobrochna jako drugie ulubione mojej rodzicielki. Syna przed imieniem Jurand uchroniła tylko interwencja mojego ojca, który przerywając dyskusję na temat imienia pomiędzy moją matką, moją chrzestną i mną, powiedział: "mój wnuk będzie się nazywał..". Imię nie tak wyszukane jak bohatera "Krzyżaków", ale przez wiele lat było utrapieniem dla mojego potomka, bo rówieśnicy(i nie tylko) przekręcali je, wyśmiewali.
Chyba w jakimś stopniu przejęłam fascynację rzadkimi imionami, bo bardzo podobają mi się :Elwira, Daria, Dagmara, Ewaryst. Byłam wprost zachwycona, gdy usłyszałam w telewizji imię Krzesimir. Chodzi oczywiście o znanego kompozytora Krzesimira Dębskiego, którego syn także muzyk otrzymał równie oryginalne imię Radzimir. W rodzinie Dębskich niespotykane imiona, to chyba tradycja, gdyż ojciec Krzesimira nosił imiona Włodzimierz Sławosz, a matka Aniela. Dzieci K. Dębskiego z pierwszego małżeństwa to syn Tolisław i córka Dobromiła. Ku mojemu wielkiemu zadowoleniu spotyka się współcześnie także Mieszka, Ziemowita(jest to zniekształcona forma staropolskiego imienia Siemowit), Bożydara. Popularne imię Przemysław, to zniekształcona forma imienia Przemysł,który to był królem Polski w latach 1295-96.
   Sprawa niecodziennych imion zawładnęła moimi myślami ponownie, wraz z emisją nowego serialu historycznego „Korona królów”(pisała o nim Gordyjka http://gordyjka.blogspot.com/ 6 stycznia 2018 r). W serialu obok imion powszechnie znanych i nadawanych dzieciom od wieków: Jan, Władysław, Kazimierz, Jadwiga, Elżbieta, pojawiają się mało znane lub wręcz brzmiące dziwnie ale bardzo ciekawe. Oto kilka z nich:
Aldona --to imię żeńskie pochodzenia litewskiego o nie jasnym znaczeniu. W Polsce stało się popularne dzięki zawieraniu małżeństw z litewskimi księżniczkami. Imię to zostało także spopularyzowane w utworze "Konrad Wallenrod” Adama Mickiewicza.

Kunegunda-imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów kuni (ktoś) ze szlachetnego rodu" oraz gund "walka", można określić jego pierwotne znaczenie jako "walcząca dla swojego rodu". Jego zdrobnieniem powstałym na gruncie węgierskim jest Kinga, spotykana także w Polsce. Kunegunda Łokietkówna(ur. ok.1295, zm.9 kwietnia 1333(mniej prawdopodobny rok 1331)-królewna polska i księżna świdnicka(jako żona księcia świdnickiego Bernarda) oraz księżna Saksonii(w latach 1329-1333 jako żona Rudolfa I Askańczyka).

Cudka
(XIV wiek)kasztelanka sieciechowska. Była córką Pełki,kasztelana sieciechowskiego i sądeckiego (1340-1350) oraz chorążego krakowskiego (1355), i Małgorzaty. Rodzice zapisali córce Tarnowiec wraz z przyległymi terenami, co potwierdził król Kazimierz III Wielki31 maja 1339. W tym też roku została żoną Niemierzy z Gołczy, dworzanina królewskiego i posła do Avinionu(1341). Mieli 4 dzieci: Niemierzę(utożsamianego z nieślubnym synem Kazimierza Wielkiego, Pełkę z Galowa, również uważanego za drugiego nieślubnego syna króla), Elżbietę-żonę Wojciecha Czeleja, Pachnę-żonę Paszka Trestki z Gedczyc.
W roku 1895 Oswald Balzer zasugerował, że Cudka była matką nieślubnych dzieci króla Kazimierza III Wielkiego. Dwa lata później Stosław Łaguna pogląd ten zakwestionował.

Niemierza z Gołczy h. Mądrostki, zwany Mądrostka,podkomorzy sandomierski i dyplomata wywodził się z lokalnej małopolskiej rodziny możnowładczej raczej świeżej daty. Przodkowie jego ufundowali przed rokiem 1325 drewniany kościół parafialny w Gołczy koło Miechowa.

Bolko(„bardzo sławny”) -zdrobnienie od Bolesława, dawniej zapisywane również jako Bosław. Imię dynastyczne polskiej dynastii Piastów i czeskiej Przemyślidów, dziedziczone po linii żeńskiej(imię kognacyjne). Ostatnim jego piastowskim przedstawicielem był Piast mazowiecki Bolesław V, książę warszawski. Podobne imiona:Bolebor, Boleczaj, Boleczest, Boletut ,Bolemir oraz Bolemysł. Bolko II Mały- książę świdnicki, syn Kunegundy Łokietkówny i księcia świdnickiego Bernarda.

Spytko- zdrobnienie od Spycimira,(Spyćmier,Spyćmir,Spyćmierz)– staropolskie imię męskie, złożone z członu Spyci-(„nadaremnie”), oraz członu-mir(„pokój, spokój, dobro”). Najbardziej znany był Spycimir Leliwita – kasztelan krakowski, zm. 1352/1354. Prawdopodobnie już w czasach króla Władysława Łokietka był jego zaufanym dyplomatą, od 1320 wiele dokumentów królewskich nosi podpis Spycimira. Później został jednym z wychowawców królewicza i późniejszego króla Kazimierza Wielkiego. Jako jego poseł reprezentował Królestwo Polskie w sprawach najwyższej wagi państwowej. Jego osoba jest symbolem polskiej dumy, poczucia wartości i braku kompleksów niższości ówczesnego społeczeństwa polskiego. On to miał w na dworze króla czeskiego Karola IV Luksemburskiego w Pradze wygłosić legendarną mowę polityczną. Przechowała się ona w relacji kanclerza cesarskiego do wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego z 1357:”Wasz cesarz niższym jest od papieża. Składa przed nim przysięgę. Nasz król ma od Boga swoją koronę i miecz swój, a własne prawa i obyczaj przodków przenosi nad wszelkie prawa cesarskie”.

Świętopełk(Świętopałk)– starodawne (obecnie rzadkie) imię słowiańskie oznacza „święty”(tj. silny, mocny),pułk(tj. Oddział; ). Można więc je tłumaczyć jako „ten, który posiada mocny, silny, oddział wojska.” Najbardziej znani: Świętopełk Mieszkowic-przedwcześnie zmarły syn Mieszka II i Ody. Świętopełk II Wielki-książę Pomorza Gdańskiego 1220-1266.

   Czy wy w rodzinie, wśród znajomych bądź sąsiadów, macie ludzi o ciekawych, niespotykanych imionach? Czy są to imiona polskie czy zaczerpnięte od innych narodów?

   Nie chcę oceniać czy serial, który stał się punktem wyjścia do niniejszego postu zasługuje na krytykę, jaką znalazłam za pośrednictwem Google: "Korona królów" miała być wielkim hitem TVP. Widzowie jednak co i rusz doszukują się kolejnych wpadek w serialu. Produkcja zadebiutowała na antenie w Nowy Rok. Już po pierwszych dwóch odcinkach serial został mocno skrytykowany przez widzów.Wytknięto omijanie ważnych historycznych wątków, słabe aktorstwo, ukazywanie zdarzeń, które nie miały miejsca w tamtych czasach czy mało realistyczne kostiumy. Wyśmiano również charakteryzację niektórych aktorów.” Wszak polscy pisarze „historyczni” też umieszczali w swoich dziełach zdarzenia i postacie fikcyjne. Głównymi bohaterami „Trylogii” Henryka Sienkiewicza są postacie fikcyjne, mające jednak odległe pierwowzory historyczne o autentycznych nazwiskach:Jan Skrzetuski(wzorowany na historycznej postaci Mikołaja Skrzetuskiego, po którym otrzymał nazwisko i „zbaraski epizod”), Michał Wołodyjowski(częściowo wzorowany na autentycznej postaci pułkownika Jerzego Wołodyjowskiego),Andrzej Kmicic (pierwowzorem tej postaci był strażnik wielki litewski Samuel Kmicic). Jan Onufry Zagłoba (to postać fikcyjna, pisarz wziął cechy z kilku postaci ). Ci, którzy oczekują aby film(serial) wiernie odwzorowywał zdarzenia, postaci i wszelkie detale epoki, może sięgnąć po opracowania naukowe lub popularne i tam znajdzie prawdę i tylko prawdę. Film ma ucząc bawić i sprawić, że Ci którzy nie czytają, nie interesują się historią, ujrzeli jej złożoność, wielowarstwowość i niejednoznaczność.